Góc nhìn về tiêu chuẩn nước sạch QCVN 01:2024/BYT

Chất lượng nước sạch là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hoạt động sản xuất. Tại Việt Nam, quy chuẩn QCVN 01-1:2024/BYT do Bộ Y tế ban hành quy định các giới hạn chất lượng đối với nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt, áp dụng cho các đơn vị cấp nước, doanh nghiệp và hộ gia đình khai thác sử dụng nước.

1. Tổng quan về QCVN 01:2024/BYT

Quy chuẩn được ban hành theo Thông tư 52/2024/TT-BYT và chính thức có hiệu lực từ 01/07/2025, thay thế quy chuẩn trước đó nhằm cập nhật yêu cầu quản lý chất lượng nước theo tiêu chuẩn quốc tế và điều kiện thực tế tại Việt Nam.

2. Các nhóm chỉ tiêu chất lượng nước

Theo quy chuẩn, chất lượng nước sạch được đánh giá thông qua nhiều thông số, chia thành hai nhóm chính:

• Nhóm A: Các chỉ tiêu cần kiểm soát thường xuyên như vi sinh (E.coli, Coliform), độ đục, màu sắc, mùi vị, amoni hoặc clo dư.
• Nhóm B: Các thông số nâng cao như kim loại nặng, nitrat, nitrit, hợp chất hữu cơ, hóa chất bảo vệ thực vật và các chất phụ từ quá trình khử trùng.

Việc kiểm soát các thông số này nhằm đảm bảo nước không gây nguy cơ đối với sức khỏe con người và đáp ứng yêu cầu sử dụng trong sinh hoạt cũng như nhiều hoạt động sản xuất.

3. Yêu cầu giám sát và kiểm nghiệm

QCVN 01:2024/BYT cũng quy định cơ chế kiểm tra và giám sát chất lượng nước:

• Đơn vị cấp nước phải thực hiện nội kiểm định kỳ các chỉ tiêu chất lượng.
• Cơ quan quản lý hoặc đơn vị được chỉ định tiến hành ngoại kiểm và giám sát độc lập.
• Các tổ chức, doanh nghiệp hoặc khu dân cư sử dụng nguồn nước riêng cũng cần thực hiện kiểm nghiệm định kỳ để đảm bảo an toàn.

4. Ý nghĩa đối với hệ thống cấp nước và xử lý nước

Việc áp dụng QCVN 01:2024/BYT giúp chuẩn hóa chất lượng nước đầu ra của các hệ thống cấp nước, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư công nghệ xử lý nước hiệu quả hơn. Các giải pháp như lọc màng, xử lý sinh học, khử trùng và kiểm soát hóa chất được sử dụng rộng rãi để đảm bảo nước đạt chuẩn trước khi cung cấp cho người dùng.